Radyo Amatörlüğü, ITU (Uluslararası
Haberleşme Birliği) yönetmeliğinde: “Radyo tekniğiyle
yalnızca kişisel amaçla ve parasal ilgi duymaksızın
ilgilenen amatörler tarafından yürütülen, bir dahili
haberleşme, teknik araştırma ve kendini yetiştirme
servisidir." şeklinde tanımlanmıştır.
Radyo Amatörü (Amatör Telsizci de
denmektedir); gerek görüldüğünde sivil savunmada muhabereyi
sağlamak amacıyla görev alan, kendi elektronik cihazını
kendisi yapabilecek kadar elektronik bilgisine sahip, radyo
dalgalarıyla yapılan haberleşmenin her çeşidiyle ilgilenen
ve bu yolla uluslararası telsiz görüşmeleri yapıp dostluklar
kuran, ilgili alanlarda araştırma-geliştirme yaparak
endüstriye de katkıda bulunan, tamamen tarafsız kişiliğe
sahip, vatansever, güvenilir ve yukarıda belirtilen
hususları ticari bir amaç gütmeden tamamen amatör ruhuyla
yapan kimselerdir.
Bildiğiniz gibi ülkemizde Radyo
Amatörlüğü ile karıştırılan CB (Halk Bandı) telsiz kullanımı
vardır ve basit birkaç bildirim haricinde herhangi bir
lisans gerektirmez. Ancak Radyo Amatörü olmak için yazının
ilerleyen bölümlerinde daha detaylı anlatılacak olan
yeterlilik şartlarını taşımak ve yılda iki kez yapılan
Amatör Telsizcilik sınavından başarılı olarak Amatör
Telsizcilik Belgesi ’ni almak gerekmektedir. Radyo
Amatörlerine ayrılmış frekanslar Amatör Telsizcilik Belgesi
olmaksızın kullanılamazlar
RADYO
AMATÖRÜ NE YAPAR ?
- Sürekli haberleşme ve elektronik
alanında kendini yetiştirir.
- Radyo Amatörlüğünün gelişmesi için çalışır.
- Telsiz istasyonu kurar.
- Telsiz istasyonu vasıtasıyla ülkesini tanıtır.
- Acil hal ve afetler ile olağanüstü durumlarda bu
birikimlerini ve telsiz istasyonunu Sivil Savunmanın
hizmetine sunar.
- Normal zamanda acil hal haberleşmesini sağlayacak
sistemleri geliştirir, şebekeler kurar ve bu şebekeleri
çalışır halde tutar.
- Herbiri acil hal haberleşmesine hazırlık amacını güden
yarışmalar düzenler ve bu yarışmalara katılır.
DÜNYADA RADYO AMATÖRLÜĞÜ
- 1901 yılında Marconi' nin mors
kodu ile S harfini göndermesiyle başlamıştır.
- 1914 yılında ise yüzlerce deneme alıcı vericisinin
imalini yapıp kullananlar esas anlamda Radyo
Amatörlüğünü başlattılar.
- Şu anda dünyada iki milyon civarında radyo amatörü
bulunmaktadır.
- Yarısına yakını Amerika Birleşik Devletlerindedir.
- Şu anda Dünya üzerinde yalnız Kuzey Kore'de serbest
değildir.
- Yaş ortalamaları 30 ila 40 arasındadır.
- ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği) Radyo
Amatörlüğünü 1927 yılında tanımış ve frekans bantları
tahsis etmiştir.
- IARU (Uluslararası Radyo Amatörleri Birliği) isimli
kuruluş ITU daimi üyesidir.
YURDUMUZDA RADYO AMATÖRLÜĞÜ
- Yıl 1924. Halıcıoğlu Askeri
Lisesi Rüştiye 3 öğrencisi Nijat ORKUŞ ilk telsizini
yapar, 1936 yılında Genelkurmay Başkanlığı izni ile
Türkiyeden ilk Radyo Amatör telsiz istasyonu çalışmaya
başlar.. (Hava Kurmay Albay olarak emekli olmuştur.)
- 1962 yılında eski adıyla Türkiye Radyo Amatörleri
Cemiyeti (TRAC) kurulur.
www.trac.org.tr
- 3222 sayılı kanun sebebi ile 1983 yılına kadar
yurtdışında ikamet eden ve yurtiçinde resmi kurumlarda
çalışan TRAC üyelerinden başka Radyo Amatörlüğü yapan
yoktur.
- 2813 sayılı kanun ile 1983 yılında Türkiyede Radyo
Amatörlüğü serbest bırakılır.
- Her yıl Nisan ve Ekim aylarında olmak üzere iki defa
Telsiz Genel Müdürlüğü Radyo Amatörlüğü sınavları
yapmaktadır.
- Dünya ortalamalarına göre 40 bin olması gereken Radyo
Amatörü sayısı yurdumuzda 2500 civarındadır.
- 1991 yılında TRAC (Telsiz ve Radyo Amatörleri
Cemiyeti) Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu Yararına
çalışan dernekler statüsüne alınır.
- TRAC yurdumuzda 38 il ve ilçeye yayılan şubeleriyle
örgütlenme çalışmalarına devam etmektedir.
YURDUMUZDA RADYO AMATÖRLERİNİN
ÇALIŞMALARI
- 1991 yılındaki körfez krizinde
Telsiz ve Radyo Amatörleri Cemiyetinin o zamanki Genel
Başkanını İçişleri Bakanlığı'nın görevlendirmesiyle
Ankara, İstanbul, Adana, Diyarbakır gibi kritik
illerdeki Sivil Savunma Harekat merkezlerinde lokal ve
şehirlerarası muhabere ağı kurulmuştur. Bu ağ
vasıtasıyla Adana ya verilen yanlış alarmın kaldırılması
sağlanmıştır.
- Erzincan depreminde aynı gün saat 21:00 da TRAC
Trabzon şubesinden giden Radyo Amatörleri aracılığı ile
Erzincandan bilgi alınmaya başlanmıştır. Depremden
sonraki gün Erzurum üzerinden daha kapsamlı cihazlar
ulaştırılarak, PTT irtibat gerçekleştirinceye kadar üç
gün boyunca deprem bölgesinin dış dünyayla irtibatı
sağlanmıştır. Tüm yabancı ekiplerin koordinasyonu Radyo
Amatörleri tarafından gerçekleştirilmiştir.
- Dinar depreminde yine ilk ulaşanlar Antalya şubemize
bağlı Radyo Amatörleridir.
- 1999 ’da yaşanan Kocaeli ve Bolu depremlerinde kriz
merkezlerine bağlı olarak çalışarak muhabereye yardımcı
olmuşlardır. Bu son çalışmanın maddi karşılığı iki
milyon dolar olarak hesaplanmaktadır.
Amatör
Telsizcilik sınavına girebilmek ve Amatör Telsizcilik
Belgesi almak için aşağıdaki şartlar aranmaktadır:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya Türkiye
ile mütekabiliyet esası uygulamasını kabul etmiş
herhangi bir ülkenin vatandaşı olmak.
- 12 yaşını bitirmiş olmak. (Veli İzniyle)
- En az ilkokul mezunu olmak.
- Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlardan
mahkum olmamak.
- Silah ve uyuşturucu madde kaçakçılığı ve
toplu kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak.
Amatör Telsizcilik Belgeleri A,B
ve C sınıfı olmak üzere üç sınıftır. A ve B Sınıfı
Amatör Telsizcilik Belgesi almak isteyen adayların,
Telsiz Tekniği, Telsiz Kanunu, Amatör Telsizcilik
Yönetmeliği ve Amatör Telsizcilik İşletmesi konularını
içeren yazılı sınava ve Mors Kodu sınavına, C Sınıfı
Amatör Telsizcilik Belgesi almak isteyen adayların ise
sadece Telsiz Tekniği, Telsiz Kanunu, Amatör Telsizcilik
Yönetmeliği ve Amatör Telsizcilik işletmesi konularını
içeren yazılı sınava girmeleri ve 100 üzerinden en az A
sınıfı : 75, B sınıfı : 60 ve C sınıfı için 50 puan
almaları gerekmektedir.
Amatör Telsizcilik
Sınavı konuları şunlardır:
- Teknik Konular:
-Temel elektrik, elektronik devreler ve devre
hesaplamaları,
-Yarı iletkenler, entegre ve mikro işemciler devre
uygulamaları,
-Telsiz alıcıları ve devreleri,
-Telsiz vericileri ve devreleri,
-Alıcı/Verici (Tx/Rx) güç kaynakları,
-Anten teorileri, çeşitleri ve propagasyon hakkında
bilgiler,
-Enterferans ve vericilerin meydana getirdikleri
zararlı enterferanslar,
-Ölçü aletleri hakkında temel bilgiler.
- İşletme ile ilgili Konular:
-Uluslararası telsiz telgraf işletme esasları,
-Q kodlarının anlam ve kullanımları,
-Amatörlerin kullandığı kısaltmalar,
-İşletme kayıtlarının kullanılması,
-QSL Kartları,
-UTC saat ve genel coğrafya bilgisi,
-Amatör çağrı yapabilecek derecede uluslararası
telsiz işletme terimleri,
-Amatör telsizcilerin sınıflarına göre
kullanabilecekleri frekans ve bantları ve bantla
ilgili kriterler,
-Telsiz telefon işletme kuralları,
-Heceleme alfabesi (Uluslararası ve milli)
- Kanun ve Yönetmelikle ilgili Konular:
-2813 sayılı Telsiz Kanunu,
-18183 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Telsiz
Yönetmeliği,
-Amatör Telsiz Yönetmeliği.
- Tatbiki mors alma ve beşli gruplarla
gönderme.
A sınıfı Radyo Amatörü, ülkemizde
Amatör Telsizcilere tahsis edilmiş tüm frekanslarda
çalışma yapabilir. B ve C sınıfı Radyo Amatörleri için
ise çeşitli sınırlandırmalar vardır.
Daha detaylı bilgi için
www.trac.org.tr internet adresini ziyaret
edebilrsiniz.